Sheet 1
مباحثات
  دسته‌بندي: 30 آذر 1397
  مرتضي آقاتهراني
    ضرورت توجه به تدريس اخلاق در حوزه علميه
      اخلاق ويترين حوزه است
      مردم به اخلاق بيشتر توجه دارند تا اصول فقه
      رفتارهاي غيراخلاقي يك آخوند بيشتر به چشم مي‌آيد
      نياز طلبه به دو بال قدرتمند علم و تقوا
      بعثت پيامبر ص براي مكارم اخلاق
      فقدان فقهاي متخلّقي مانند آيةالله بهجت در حوزه
      عدم اهميت و وقت نگذاشتن براي اخلاق در حوزه
    ضعف حوزه در اخلاق عملي
      فقدان مطالعه و پژوهش در اخلاق عملي
      روشن نبودن مبادي علم اخلاق
      ابهام در فرق بين اخلاق انساني و اخلاق اسلامي
      عدم اطلاع از اصول و قواعد اخلاق
      ناهماهنگ بودن روش‌هاي اخلاقي اساتيد با يكديگر
      تغيير نكردن رفتار عملي طلبه پس از ورود به حوزه علميه
      مباحث اخلاقي در حوزه هنوز به نقطه مطلوبي نرسيده است
      ارتباط تهذيب با اعمال جوارحي و جوانحي
        عمل جوارحي که با اعضاي بدن انجام مي‌شود، مانند نماز و روزه
        عمل جوانحي که منشأ آن روح و قلب آدمي است، مانند نيّت ، عقيده و حب و بغض
    مركز تربيت مربّي مؤسسه آموزشي پژوهشي
امام خميني ره
      نگارش رساله تربيت در مؤسسه با تأكيد مقام معظّم رهبري
      آغاز شدن «كارِ نشده‌اي» از صفر، به دليل فقدان برنامه‌اي مدوّن
      تبديل بخش فرهنگي مؤسسه به مركز تربيت مربّي
      آموزش مربّي اخلاق براي تدريس در مؤسسه امام خميني ره
      طراحي سرفصل و برنامه و استاد و كتاب‌هاي مستقل
      آغاز كار از دوره كارشناسي تا رسيدن به دوره كارشناسي ارشد
      اعطاي گواهي تحصيلي و مدرك رسمي
      حركت به سمت مباحث اخلاقي و عرفاني
      تلاش براي ارتقاي هيئت علمي
      استفاده از مربيان آموزش ديده اين مركز در معاونت تهذيب حوزه
  مسعود آذربايجاني
    تعريف اخلاق بر مبناي قرآني
      نهادينه‌سازي اخلاق در فرد و جامعه
      محدود نشدن دغدغه‌هاي اخلاقي به دانش اخلاق
      به معناي تربيت اخلاقي
      به معناي جامعه‌سازي يا جامعه‌پذيري در فرهنگ‌سازي اخلاق
      هدف محوري بودن اخلاق در تعاليم ديني
      قرار نگرفتن در كنار عقايد و فقه
      منتهي شدن عقايد و فقه به اخلاق
      حداقل دو سوم آموزه‌هاي دين به مباحث اخلاقي پرداخته
      اخلاق در حاشيه عقايد و فقه قرار نمي‌گيرد
    مراكز آموزشي و پژوهشي اخلاق
      مركز تخصصي اخلاق در حوزه علميه قم
      رشته تخصصي اخلاق در حوزه علميه خواهران
      مركز تخصصي اخلاق در حوزه علميه اصفهان
      گروه پژوهشي اخلاق در دفتر تبليغات اسلامي
      مؤسسه آموزش عالي اخلاق و تربيت
      رشته مجازي اخلاق در جامعة المصطفي
      دكتري و ارشد اخلاق در دانشگاه معارف
      گروه اخلاق در دارالحديث
      نشست‌هاي كانون جوانان در زمينه اخلاق
      جلسات عمومي و خصوصي درس اخلاق حوزه
      مؤسسه آل ياسين در بحث نهادينه كردن اخلاق
    شاخه‌هاي اخلاق اسلامي
      فلسفه اخلاق
        اخلاق نظري
        پيش‌فرض‌هاي اخلاقي
          فرا اخلاق
      اخلاق هنجاري
        فضائل و رذائل در حيطه عمومي
        اخلاق كاربردي
      تربيت اخلاقي
    وضعيت اخلاق در حوزه علميه
      توجه علمي به اخلاق
        تعداد كم طلبه‌هاي فعال در عرصه بحث‌هاي اخلاقي
        عدم توجه كافي به اخلاق به عنوان هدف عمده دين
        نپرداختن به حجم زياد آيات و روايات معطوف به بحث اخلاق
      توجه عملي به اخلاق
        غلبه نگاه تهذيب و تزكيه در طلاب جواني كه وارد حوزه مي‌شوند
        دغدغه‌هاي عدالت‌خواهانه و معنوي جدّي طلاب
    الگوسازي نادرست اخلاقي
      الگوهايي كه تبعيت از آن‌ها مستلزم رها كردن زندگي است
      عدم طراحي الگوي مناسب براي مردم
      مردمي كه ازدواج مي‌كنند و شاغل مي‌شوند و تلويزيون مي‌بينند و با شبكه‌هاي اجتماعي ارتباط دارند
      ضرورت قابل دسترس بودن الگوهاي اخلاقي
      ارائه دين به صورتي كه بخش‌هاي اخلاقي آن كم‌رنگ بوده است
    بايسته‌هاي اخلاقي حوزه
      توجه بيشتر به جنبه‌هاي اجتماعي اخلاق و تربيت اخلاقي
      ارتقاء رابطه خصوصي و اخلاقي استاد و شاگرد
      تأكيد بر پرورش در كنار آموزش
      توجه ويژه تمامي اساتيد حوزه به بحث اخلاق
      بيان نكات اخلاقي در ضمن آيات و احاديث و يا خاطره و تجربه اخلاقي
      خبردار شدن اساتيد از مشكلات و مصائب شاگردان خود
      اهتمام به رفع مشكلات شاگردان توسط استاد
  معصومه ظهيري
    جايگاه اخلاق
      علما به عنوان وارثان رسالت و امامت در عصر غيبت
      ابعاد رسالت علما
        اعتقادات
          فردي است
          تقليدي نيست
          هر شخصي خود بايد به يقين برسد
          علما تنها زمينه‌ساز يقين فردي هستند
        اخلاق
          سيره و روش اسلامي
          شكل‌گيري اخلاق بر بستر تربيت
          روش خوب زيستن
            فردي
            خانوادگي
            اجتماعي
        احكام
    وضعيت اخلاقي حوزه در مقايسه با گذشته
      افزايش كمّي طلاب
      تأثير كميّت روي كيفيت تربيت
      واجب كفايي تلقّي كردن امر به معروف و نهي از منكر و واگذاري آن به ديگران
      تخصصي شدن و پيدايش مدرك
      كاهش عطش نسبت به دروس جنبي مانند قرآن و نهج‌البلاغه
      كاهش ارتباط شاگرد و استاد به دليل افزايش كميّت
      ورود روحانيون به كارهاي اجرايي كشور
      خالي شدن حوزه‌ها از افراد صاحب نظر و مدير
      تعطيل شدن درس‌هاي اخلاق
      پيدايش عرفان‌هاي كاذب در خلأ درس اخلاق اصيل
      از بين رفتن اعتماد شاگردان به اساتيد
      آلوده شدن درس‌هاي اخلاق به بحث‌هاي سياسي و مرده‌باز و زنده‌باد و مسائل انتخابات
      عدم ثبات ناشي از بي‌برنامگي
      رواج فرهنگ نادرست بالاتر و نجات‌يافته دانستن خود نسبت به جامعه در ميان طلاب حوزه علميه خواهران
        نگاه بالا به پايين
        فاصله با جامعه
      هماهنگ نشدن حوزه علميه خواهران با مسأله به روز شدن ارتباطات
      به زبان روز سخن نگفتن با مردم
      در كنار هم قرار نگرفتن اخلاق و تربيت
      عدم بازخواني متون ديني با زبان روز
      حساس شدن طلبه‌اي كه نمي‌تواند اقساط وامش را بدهد نسبت به وضعيت ظاهري زندگي اساتيد
      تغيير ظاهري دفاتر مراجع از گذشته تا امروز
  علي نكونام
    روش‌هاي تربيت اخلاقي در حوزه
      مطالعه مباحث اخلاقي و ارائه درس اخلاق توسط اساتيد
      استفاده از مناسبت‌هاي پيش آمده در درس براي بيان مطالب اخلاقي
      بيان نكات اخلاقي متناسب با مناسبت‌هاي روز درس
      معرفي الگوهايي از علماي بزرگ شيعه
      ساده‌زيستي اساتيد و دوري از تشريفات
      يك ساعت وقت خالي پس از درس براي پاسخگويي به پرسش‌هاي متفرقه طلاب
  سيدحسن اسلامي
    سنّت گذشته حوزه در اخلاق‌آموزي طلاب
      رابطه تربيتي استاد-شاگردي
      اخلاق يكي از معارف ديني بوده
      بخش‌هاي معارف اسلامي
        عقايد
        اخلاق
        فقه
      التزام عملي بر اهميت اخلاق
      تدريس هم‌زمان فقه و اخلاق توسط فقيه
      نگارش كتاب‌هاي اخلاق
        احياء علوم الدين
        المحجّة البيضاء
        جامع السعادات
        معراج السعادة
        رساله الغيبة
    وضعيت امروز اخلاق در حوزه
      بروز برزخ اخلاق‌ورزي در دوران معاصر
      از دست رفتن استقلال اخلاق
        تحت عرفان
        تحت فقه
          فقه الاخلاق
          حاكم شدن روش‌شناسي فقهي بر اخلاق
          مستحبات
          مكروهات
      ستيز با اخلاق نظري
        ميراث فلسفه يونان در حوزه
        بي‌اعتنايي به كتب اخلاقي قديم
      رشد پديده قدّيس‌سازي
        نياز به الگو در اخلاق
        سرمشق‌گرايي در اخلاق
        تبعيّت اخلاق از شخصيت‌ها
        يافتن فضيلت‌ها در سرمشق‌ها
      آسيب كتاب‌هاي فضيلت‌نگاري
        ترويج نگاه قدّيسانه به اخلاق
        بالا بردن توقع‌ها
        دور از دسترس مردم قرار دادن اخلاق
        الگوها نبايد نماد بي‌نقص اخلاق تلقّي شوند
        واقع‌گريزي در بيان فضيلت‌ها
        فضيلت شمرده شدن بعضي رفتارهاي غيراخلاقي
    محوريّت «عمل» در اخلاق
      اصولاً اخلاق به معناي ورزيدن اخلاق است
      اخلاق بحث نظري صرف ندارد
      اخلاق در دسته حكمت عملي است
      اخلاق به معناي عمل كردن است
    پيوستگي اخلاق و سياست
      مرتبط بودن اخلاق و سياست در سنّت يوناني
      سياست همان استمرار اخلاق است
      فضيلت‌هاي انسان در جامعه شكوفا مي‌شود
      نادرستي خلوت‌گزيني و غيراخلاقي بودن آن
      عدم امكان پرورش و رشد فضيلت‌هايي مانند عدالت و شجاعت در انزوا
      اصولاً اخلاق يك امر اجتماعي است
      ساختار سازمان مي‌تواند اخلاقي يا غيراخلاقي باشد
    راهكارهاي عملي رشد اخلاق در حوزه
      طراحي گام‌هاي كوچك
      پرهيز از طرح كلان
      تلاش هر استادي در حدّ خود
      طرح احاديث اخلاقي مرتبط با علم‌ورزي توسط اساتيد حوزه
      معرفي كتاب‌هاي اخلاقي
        منية المريد
        ادب الطالب
      نماد و تجلّي اخلاق بودن اساتيد حوزه
      تشكيل حلقه‌هاي معرفي و نقد كتب اخلاقي
  غفاري
    عوامل پديد آمدن رابطه تربيتي ميان شاگرد و استاد در حوزه
      محوريّت انگيزه‌هاي الهي طلاب در دروس حوزوي
      الهي بودن انگيزه‌هاي تدريس در حوزه متناسب با انگيزه‌هاي الهي طلاب
      تأثيرگذاري جلسات تربيتي و اخلاقي در كنار دروس حوزه
    شكل متناسب با شرايط امروز حوزه از رابطه تربيتي شاگرد و استاد
      توجه به تفاوت‌هاي پايه‌هاي آموزشي طلاب
      توجه به صدمه‌ديده بودن سلامت فطري افراد
      برگزاري دوره‌هاي تثبيتي براي طلاب پايه پايين‌تر
        حداقل يك‌سال
        دوره پيش‌حوزوي
      پيشنهاد خروج از حوزه به طلبه، توسط كارشناسان دوره تثبيت، در صورت نامناسب بودن شرايط او براي ادامه تحصيل در حوزه
      بازگشت شيوه استادمحوري به جاي درس‌محوري
      توجه به كيفيت تحصيل طلاب به جاي كميّت جذب طلبه
      دقّت بيشتر در پذيرش حوزه براي كاهش تأثير جوّ بيروني حوزه در جوّ دروني آن
      توجه به تربيت اخلاقي اساتيد و عدم اكتفا به سواد علمي براي جواز تدريس
      وجود مؤسساتي ويژه براي تربيت اساتيد
      اطلاع‌رساني به طلاب در آغاز ورود به حوزه نسبت به نقاط قوّت و ضعف فعلي حوزه
        امکان دارد طلبه‌اي که در هيئت امام حسين ع عزاداري مي‌کند، بر ضد امام حسين(ع) رشد کند
  جمع‌بندي مصاحبه‌ها
    آسيب‌ها
      مرتضي آقاتهراني
        فقدان مطالعه و پژوهش در اخلاق عملي
        روشن نبودن مبادي علم اخلاق
        ابهام در فرق بين اخلاق انساني و اخلاق اسلامي
        عدم اطلاع از اصول و قواعد اخلاق
        ناهماهنگ بودن روش‌هاي اخلاقي اساتيد با يكديگر
      مسعود آذربايجاني
        تعداد كم طلبه‌هاي فعال در عرصه بحث‌هاي اخلاقي
        عدم توجه كافي به اخلاق به عنوان هدف عمده دين
        نپرداختن به حجم زياد آيات و روايات معطوف به بحث اخلاق
        الگوسازي نادرست اخلاقي
      معصومه ظهيري
        افزايش كمّي طلاب و تأثير منفي كميّت روي كيفيت تربيت
        تخصصي شدن و پيدايش مدرك
        كاهش عطش نسبت به دروس جنبي مانند قرآن و نهج‌البلاغه
        كاهش ارتباط شاگرد و استاد به دليل افزايش كميّت
        خالي شدن حوزه‌ها از افراد صاحب نظر و مدير به دليل ورود روحانيون به كارهاي اجرايي كشور
        تعطيل شدن درس‌هاي اخلاق
        پيدايش عرفان‌هاي كاذب در خلأ درس اخلاق اصيل
        از بين رفتن اعتماد شاگردان به اساتيد
        آلوده شدن درس‌هاي اخلاق به بحث‌هاي سياسي و مرده‌باز و زنده‌باد و مسائل انتخابات
        به زبان روز سخن نگفتن با مردم
        در كنار هم قرار نگرفتن اخلاق و تربيت
        عدم بازخواني متون ديني با زبان روز
        تغيير ظاهري و تشريفاتي شدن دفاتر مراجع از گذشته تا امروز
      سيدحسن اسلامي
        از دست رفتن استقلال اخلاق
        ستيز با اخلاق نظري
        رشد پديده قدّيس‌سازي
        آسيب كتاب‌هاي فضيلت‌نگاري
    راهكارها
      مرتضي آقاتهراني
        ضرورت توجه به تدريس اخلاق در حوزه علميه
      مسعود آذربايجاني
        نهادينه‌سازي اخلاق در فرد و جامعه
        محدود نشدن دغدغه‌هاي اخلاقي به دانش اخلاق
        توجه به غلبه نگاه تهذيب و تزكيه در طلاب جوان
        توجه به دغدغه‌هاي عدالت‌خواهانه و معنوي جدّي طلاب
        توجه بيشتر به جنبه‌هاي اجتماعي اخلاق و تربيت اخلاقي
        ارتقاء رابطه خصوصي و اخلاقي استاد و شاگرد
        تأكيد بر پرورش در كنار آموزش
        توجه ويژه تمامي اساتيد حوزه به بحث اخلاق
        بيان نكات اخلاقي در ضمن آيات و احاديث و يا خاطره و تجربه اخلاقي
        خبردار شدن اساتيد از مشكلات و مصائب شاگردان خود
        اهتمام به رفع مشكلات شاگردان توسط استاد
      علي نكونام
        مطالعه مباحث اخلاقي و ارائه درس اخلاق توسط اساتيد
        استفاده از مناسبت‌هاي پيش آمده در درس براي بيان مطالب اخلاقي
        بيان نكات اخلاقي متناسب با مناسبت‌هاي روز درس
        معرفي الگوهايي از علماي بزرگ شيعه
        ساده‌زيستي اساتيد و دوري از تشريفات
        يك ساعت وقت خالي پس از درس براي پاسخگويي به پرسش‌هاي متفرقه طلاب
      سيدحسن اسلامي
        طراحي گام‌هاي كوچك
        پرهيز از طرح كلان
        تلاش هر استادي در حدّ خود
        طرح احاديث اخلاقي مرتبط با علم‌ورزي توسط اساتيد حوزه
        معرفي كتاب‌هاي اخلاقي
        نماد و تجلّي اخلاق بودن اساتيد حوزه
        تشكيل حلقه‌هاي معرفي و نقد كتب اخلاقي
      غفاري
        توجه به تفاوت‌هاي پايه‌هاي آموزشي طلاب
        توجه به صدمه‌ديده بودن سلامت فطري افراد
        برگزاري دوره‌هاي تثبيتي براي طلاب پايه پايين‌تر
        پيشنهاد خروج از حوزه به طلبه، توسط كارشناسان دوره تثبيت، در صورت نامناسب بودن شرايط او براي ادامه تحصيل در حوزه
        بازگشت شيوه استادمحوري به جاي درس‌محوري
        توجه به كيفيت تحصيل طلاب به جاي كميّت جذب طلبه
        دقّت بيشتر در پذيرش حوزه براي كاهش تأثير جوّ بيروني حوزه در جوّ دروني آن
        توجه به تربيت اخلاقي اساتيد و عدم اكتفا به سواد علمي براي جواز تدريس
        وجود مؤسساتي ويژه براي تربيت اساتيد
        اطلاع‌رساني به طلاب در آغاز ورود به حوزه نسبت به نقاط قوّت و ضعف فعلي حوزه