Map 1
منشور برادري
  تنظيم: 18 خرداد 1401
  شرايط نگارش نامه
    هنوز يك دهه از آغاز نظام اسلامي انقلابيون سال ۵۷ نگذشته بود كه روحانيون رده بالاي نظام در نهادي با عنوان جامعه روحانيت مبارز با اختلافاتي غيرقابل اغماض روبرو شدند و راه باقيمانده را راه جدايي يافتند گروهي ماندن در جامعه روحانيت كهنسال را به صلاح خود ندانستند و در تلاشي ديگر مجمع روحانيون را بنياد گذاشتند رهبر كبير انقلاب اين زايش تاريخي شاگردان خويش را مبارك دانست و مجمع روحانيون مبارز از دل جامعه روحانيت اعلام موجوديت كرد جريان جديدي كه معادلات سياسي را در انتخابات پيش روي مجلس سوم به نفع خود تغيير داد و همچنين در رخدادهاي سياسي كشور نقش تاثيرگذاري پيدا كرد امام ضمن تاييد اين انشقاق به نگارش توصيه نامه اي روشنگرانه به اين دو جريان دست يازيد نامه اي كه عطف به محتواي آن به منشور برادري شهرت يافت
  متن نامه حجةالاسلام انصاري
    بسم الله الرحمن الرحيم
    محضر مبارک رهبر کبير انقلاب و بنيانگذار جمهوري اسلامي ايران حضرت آيت الله العظمي امام خميني مدظله العالي
    با ابلاغ سلام و تحيات خالصانه و آرزوي طول عمر قرين با صحت و عافيت کامل براي آن وجود مبارک ابتدا از الطاف بي‌کران پروردگار متعال و عنايت حضرت بقية الله ارواحنا فداه خاضعانه سپاسگزاري ميکنم که توفيق خدمت و نعمت بزرگ تشرف در جوار مقدستان را به من ارزاني کرد با اعتراف کامل به اينکه هنوز از عهده درک اين موهبت عظمي برنيامده‌ام از ذات اقدس خداوند مي‌خواهم که توفيق شناخت و شکر اين نعمت بزرگ را در عمل عنايت فرمايد و حيات و مماتم را در مسير پيشبرد اهداف بلندتان قرار دهد حضرتعالي با بزرگواري و کرامت همواره قصور و تقصيرات ما را تحمل کرده‌ايد انشاء الله اين مزاحمت جديد را نيز مورد عفو قرار مي‌دهيد مسئله مهمي که موجب اين نوشته گرديد اين است که از اول پيروزي انقلاب اسلامي در ايران تاکنون که در خدمت بوده‌ام شاهد ظهور و افول جريانات فکري و عقيدتي-سياسي فراوان و متنوعي بوده‌ام که بحمدالله تعالي جريانات انحرافي والحادي منزوي شده‌اند ولي دو جريان عقيدتي و سياسي که هر دو نيز وابسته به انقلاب و مدافع اسلامند و طرفداران زياد و شخصيت‌هاي معتبر دارند امروز به شکل جدي‌تري در ميدان رقابت با يکديگر قرار گرفته‌اند که اين رقابت صرفا در جنبه تئوري نيست بلکه در تمامي ميدان‌هاي سياسي واجتماعي و اقتصادي بروز کرده است و احتمالا هرچه جلوتر برود بر ادامه رقابت‌ها و در حقيقت تضادهاي خواسته و ناخواسته افزوده مي‌شود که جداي از آن تبعات و آثاري که در کشور به بار مي‌آورد در مقطع کنوني يک نوع حيرت و سرگرداني شديد در ميان طرفداران و افراد هر دو گروه به وجود آورده است که حقير از جمله اين افرادم و نمي‌دانم وظيفه چيست و چه بايد کرد و آن چيزي که اين تحير را افزون مي‌کند اين است که از يک طرف مي‌بينيم اجراي نظريات کلي و سياسي و اقتصادي هر کدام از اين دو جريان در کشور وانقلاب منتهي به نتايجي مي‌شود که طرف مقابل آنرا خلاف مصلحت مي‌داند به همين دليل است که در انتخابات مجلس و دولت وامثال اينها رقابت‌ها فشرده‌تر و جدي‌تر گرديده و از طرف ديگر در مواضع کلي و اصولي انقلاب مانند دفاع از اسلام و محرومين و مبارزه با شرق و غرب آنقدر مرز مواضع نزديک و در حقيقت آميخته است که چيزي به نام اختلاف مشاهده نمي‌شود و مزيد بر اين مسئله همه مي‌دانيم که اکثر رهبران وافراد مسئول اين دو جريان از چهره‌هاي مبرز و شخصيت‌هايي هستند که بالاترين شاخص اعتبار آنان ارتباط طولاني با حضرتعالي در کسب فيض علمي و اخلاقي و سياسي بوده است و هر کدام بگونه‌اي در انقلاب سهيم بوده‌اند و مهم‌تر از همه اينها اينکه در جريان تائيدات حضرتعالي مي‌بينيم که اکثر افراد اين دو جريان با هم مورد حمايت و عنايت بوده‌اند و هر گاه يکي از اين جريان تائيد شده است مدتي بعد جريان ديگر تائيد گرديده و نمونه‌ها زياد است مثلا وقتي افراد جامعه مدرسين يا سازمان تبليغات حمايت مي‌شوند در کنار آن افراد دفتر تبليغات تائيد مي‌گردند از يک طرف شوراي محترم نگهبان از طرف ديگر شوراي مصلحت از يک سو جامعه روحانيت مبارز تهران از طرف ديگر روحانيون مبارز از يک سو آقاي محتشمي و آقاي نخست وزير و از سوي ديگر آقاي ناطق و آقاي آذري براي حضرتعالي که در تعقيب اهداف بسيار بزرگتر از فکر و استعداد ما هستيد مسئله روشن است ولي متاسفانه ما نتوانسته‌ايم آنرا درک و حل نماييم و از آنجا که ما براي افکار و انديشه‌هاي خود بدون تائيد ولايت هيچگونه اصالت وارزشي نمي‌شناسيم و شديداَ محتاج به رهبري و هدايت حضرتعالي مي‌باشيم احساس مي‌کنم که اين مسئله از حوادث واقعه ايست که اکثر مردم و خصوصا جوانان پرشور و انقلابي کشور و دانشگاه‌ها و حوزه‌ها با آن مواجهند و حل اين مسئله فقط از مسير نظريات و رهنمودهاي حضرت مستطاب عالي امکان‌پذير مي‌شود
    والا مر اليکم
    ۲۹ / ۷ / ۱۳۶۷ محمد علي انصاري کرماني
  متن پاسخ امام ره
منشور وحدت
يا منشور برادري
    بسم الله الرحمن الرحيم
    مقدمه
      جناب حجت الاسلام آقاي حاج شيخ محمدعلي انصاري دامت افاضاته
      نامه شما را مطالعه كردم
      پاسخ به آن كمي طولاني مي‌گردد
        مسأله‌اي را طرح كرده‌ايد
      ولي از آنجا كه من به شما علاقه مندم
        شما را مردي متدين و دانا
        البته كمي احساساتي مي‌دانم
        و از محبت‌هاي بي‌دريغت نسبت به من هميشه ممنونم
      مسائلي را تذكر مي‌دهم
        به عنوان نصيحت به شما
        و امثال شما
        كه تعدادشان هم كم نيست
    اختلاف
      كتاب‌هاي فقهاي بزرگوار اسلام
        پر است از اختلاف
          نظر‌ها
          و سليقه‌ها
          و برداشتها
          در زمينه‌هاي مختلف
            نظامي
            فرهنگي
            و سياسي
            و اقتصادي
            و عبادي
        تا آنجا كه
          در مسائلي
            كه ادعاي اجماع شده است
          قول و يا اقوال مخالف وجود دارد
        و حتي
          در مسائل اجماعي هم ممكن است
          قول خلاف پيدا شود
      از اختلاف اخباري‌ها و اصولي‌ها بگذريم
      نعوذبالله خلاف حق و خلاف دين خدا عمل كرده‌اند؟
        حال آيا مي‌توان تصورنمود
        كه چون فقها با يكديگر اختلاف نظر داشته‌اند
        هرگز
    عدم اطلاع
      محصور بود
        اين اختلافات
        در گذشته
        در محيط
          درس
          و بحث
          و مدرسه
      فقط در كتاب‌هاي علمي ضبط مي‌گرديد
        آن هم عربي
      قهراً توده‌هاي مردم از آن بيخبر بودند
        تعقيب اين مسائل برايشان جاذبه‌اي نداشت
        و اگر با خبر هم مي‌شدند
    اطلاع
      اما امروز
      با كمال خوشحالي
      به مناسبت انقلاب اسلامي
      به رسانه كشيده شده است
        حرف‌هاي فقها و صاحبنظران
        به راديو
        و تلويزيون
        و روزنامه‌ها
      چرا كه
        نياز عملي است
        به اين بحث‌ها و مسائل
        مثلاً
          در مسأله مالكيت و محدوده آن
          در مسأله زمين و تقسيم‌بندي آن
          در انفال و ثروت‌هاي عمومي
          در مسائل پيچيده پول و ارز و بانكداري
          در ماليات
          در تجارت داخلي و خارجي
          در مزارعه و مضاربه و اجاره و رهن
          در حدود و ديات
          در قوانين مدني
          در مسائل فرهنگي و برخورد با هنر به معناي اعم
            چون عكاسي
            نقاشي
            مجسمه‌سازي
            موسيقي
            تئاتر
            سينما
            خوشنويسي و غيره
          در حفظ محيط زيست و سالم‌سازي طبيعت
            و جلوگيري از قطع درخت‌ها
          حتي در منازل و املاك اشخاص
          در مسائل اطعمه و اشربه
          در جلوگيري از مواليد
            در صورت ضرورت
            و يا تعيين فواصل در مواليد
          در حل معضلات طبي
            همچون پيوند اعضاي بدن انسان
            و غيرانسان به انسان‌هاي ديگر
          در مسأله معادن زيرزميني و روزميني و ملي
          تغيير موضوعات حرام و حلال
          و توسيع و تضييق بعضي از احكام
            در ازمنه
            و امكنه مختلف
          در مسائل حقوقي و حقوق بين‌المللي
            و تطبيق آن با احكام اسلام
          نقش سازنده زن در جامعه اسلامي
            و نقش تخريبي آن در جوامع فاسد و غير اسلامي
          حدود آزادي
            فردي
            و اجتماعي
          برخورد با
            كفر
            و شرك
            و التقاط
            و بلوك تابع
              كفر
              و شرك
          چگونگي انجام فرايض در سِير
            هوايي
            و فضايي
            و حركت بر خلاف جهت حركت زمين
            يا موافق آن
            با سرعتي بيش از سرعت آن
            و يا در صعود مستقيم
            و خنثي كردن جاذبه زمين
          و مهمتر از همه اين‌ها
            ترسيم و تعيين حاكميت ولايت فقيه
              در حكومت
              و جامعه
          كه همه اين‌ها
            گوشه‌اي از هزاران مسأله
            مورد ابتلاي
              مردم
              و حكومت است
            كه فقهاي بزرگ در مورد آن‌ها بحث كرده‌اند
            و نظراتشان با يكديگر مختلف است
          و اگر بعضي از مسائل
            در زمان‌هاي گذشته مطرح نبوده است
            و يا موضوع نداشته است
            فقها امروز بايد براي آن فكري بنمايند
    اجتهاد
      هميشه بايد باب اجتهاد باز باشد
      در حكومت اسلامي
      همواره اقتضا مي‌كند
        و طبيعت
          انقلاب
          و نظام
        كه
          نظرات اجتهادي فقهي آزادانه عرضه شود
            در زمينه‌هاي مختلف
            ولو مخالف با يكديگر
          و كسي توان و حق جلوگيري از آن را ندارد
      مهم شناخت درست
        حكومت
        و جامعه است
        كه براساس آن
          نظام اسلامي بتواند
          به نفع مسلمانان
          برنامه‌ريزي كند
    ولي فقيه
      وحدت رويه و عمل ضروري است
      اجتهاد مصطلح در حوزه‌ها كافي نمي‌باشد
        يك فرد
          اگر اعلم
          در علوم معهود حوزه‌ها
          ولي
            نتواند مصلحت جامعه را تشخيص دهد
            و يا نتواند افراد صالح و مفيد را از افراد ناصالح تشخيص دهد
          و به طور كلي
            در زمينه
              اجتماعي
              و سياسي
            فاقد
              بينش صحيح
              و قدرت تصميم‌گيري
        اين فرد مجتهد نيست
          در مسائل
            اجتماعي
            و حكومتي
          نمي‌تواند زمام جامعه را به دست گيرد
    حريم
      تهديدي متوجه انقلاب نيست
        بايد توجه داشته باشيد
        تا زماني كه
          اختلاف و موضعگيري‌ها
          در حريم مسائل مذكور است
      موجب سستي نظام مي‌شود
        اختلاف اگر
          زيربنايي
          و اصولي شد
      صرفاً سياسي است
        و اين مسأله روشن است
        اگر اختلاف هم باشد
          بين افراد
          و جناح‌هاي موجود
          وابسته به انقلاب
        ولو اينكه شكل عقيدتي به آن داده شود
        چرا كه
          همه در اصول با هم مشتركند
    جناح‌ها
      آن‌ها وفادارند نسبت به
        اسلام
        و قرآن
        و انقلاب
      و دلشان مي‌سوزد براي
        كشور
        و مردم
      و هر كدام طرح و نظري دارند
        براي
          رشد اسلام
          و خدمت به مسلمين
        كه موجب رستگاري است
          به عقيده خود
      مي‌خواهند كشورشان مستقل باشد
        اكثريت قاطع هر دو جريان
      هر دو مي‌خواهند
        از سر مردم كم كنند
          سيطره و شرّ زالوصفتان وابسته به
            دولت
            و بازار
            و خيابان را
        زندگي پاك و سالمي داشته باشند
          كارمندان شريف
          و كارگران
          و كشاورزان متدين
          و كسبه صادق بازار
          و خيابان
        دزدي و ارتشا نباشد در دستگاه‌هاي
          دولتي
          و خصوصي
        ايران اسلامي رشد نمايد
          از نظر اقتصادي
          به صورتي كه
            بازار‌هاي جهان را از آنِ خود كند
        هجوم آورند
          از تمام جهان
            دانشجويان
            و محققان
          به سوي مراكز
            تربيتي
            و علمي
            و هنري ايران
          اوضاع فرهنگي و علمي ايران
            به اين گونه باشد
        قدرت بزرگ جهان گردد
          اسلام
      من آنان را تأييد مي‌نمايم
        به همين خاطر
    توصيه
      پس اختلاف بر سر چيست؟
        اختلاف بر سر اين است
          هر دو عقيده‌شان است
          راه خود باعث رسيدن به اينهمه است
        ولي هر دو بايد كاملاً متوجه باشند
        البته يك چيز مهم ديگر هم ممكن است موجب اختلاف گردد
          همه بايد از شرّ آن به خدا پناه ببريم
          آن حب نفس است
          نمي‌شناسد
            اين جريان و آن جريان
            رئيس جمهور
            و رئيس مجلس
            و نخست وزير
            وكيل
            وزير
            و قاضي
            و شورايعالي قضايي
            و شوراي نگهبان
            سازمان تبليغات
            و دفتر تبليغات
            نظامي و غير نظامي
            روحاني و غير روحاني
            دانشجو غير دانشجو
            زن و مرد
          تنها يك راه براي مبارزه با آن وجود دارد
            آن رياضت است
            بگذريم
      موضعگيري‌ها بايد به گونه‌اي باشد
        در عين حفظ اصول اسلام
        حافظ خشم و كينه انقلابي باشند
          خود
          و مردم
          براي هميشه تاريخ
          عليه
            سرمايه داري غرب
            و در رأس آن امريكاي جهانخوار
            و كمونيسم
            و سوسياليزم بين‌الملل
            و در رأس آن شوروي متجاوز
      هر دو جريان بايد با تمام وجود تلاش كنند
        ذره‌اي عدول نشود
          از سياست نه شرقي و نه غربي جمهوري اسلامي
        اگر ذره‌اي از آن عدول شود
          آن را با شمشير عدالت اسلامي راست كنند
      هر دو گروه بايد توجه كنند
        دشمنان بزرگ مشترك دارند
        به هيچ يك از آن دو جريان رحم نمي‌كند
      دو جريان مراقب باشند
        امريكاي جهانخوار
        و شوروي خائن به امت اسلامي
        با كمال دوستي
      هر دو جريان بايد
        مردم را هوشيار كنند
        درست است كه امريكاي حيله‌گر دشمن شماره يك آن‌ها است
        ولي فرزندان عزيز آنان زير بمب و موشك شوروي شهيد گشته‌اند
      هر دو جريان
        از حيله گري‌هاي اين دو ديو استعمارگر غافل نشوند
        و بدانند كه به خون اسلام و استقلالشان تشنه‌اند
          امريكا
          و شوروي
      خداوندا
        تو شاهد باش
        من آنچه بنا بود به هر دو جريان بگويم گفتم
        حال
          خود دانند
    وحدت
      بسياري از معضلات و حيرت‌ها برطرف مي‌گردد
        اگر
          آقايان از اين ديدگاه به مسائل بنگرند
          كه همه مي‌خواهند نظام و اسلام را پشتيباني كنند
        ولي
          اين بدان معنا نيست كه
          همه افراد تابع محض يك جريان باشند
      با اين ديد گفته‌ام
        انتقاد سازنده
          معنايش مخالفت نبوده
        تشكل جديد
          مفهومش اختلاف نيست
        انتقاد بجا و سازنده
          باعث رشد جامعه مي‌شود
        انتقاد اگر بحق باشد
          موجب هدايت دو جريان مي‌شود
        هيچ كس نبايد
          خود را مطلق و مبرّاي از انتقاد ببيند
        البته انتقاد غير از
          برخورد خطي و جرياني است
      حتماً به اسلام و انقلاب لطمه وارد كرده است
        اگر در اين نظام
          كسي
          يا گروهي
        در فكر
          حذف
          يا تخريب ديگران برآيد
          خداي ناكرده بي‌جهت
        و مقدم بدارد
          مصلحت جناح و خط خود را
          بر مصلحت انقلاب
        پيش از آنكه
          به رقيب يا رقباي خود ضربه بزند
      يقيناً رضايت خداوند متعال در آن است
        در هر حال
        يكي از كار‌ها
        تأليف قلوب
        و تلاش جهت
          زدودن كدورت‌ها
          و نزديك ساختن مواضع خدمت به يكديگر
        بايد از واسطه‌هايي پرهيز نمود
          كه فقط كارشان القاي بدبيني است
          نسبت به جناح مقابل
      شما آنقدر دشمنان مشترك داريد
        كه بايد با همه توان در برابر آنان بايستيد
      در برابرش قاطعانه بايستيد
        لكن اگر ديديد
          كسي از اصول تخطي مي‌كند
        البته مي‌دانيد كه هرگز اصول و داربست‌ها را نشكسته‌اند
          دولت
          و مجلس
          و گردانندگان بالاي نظام
          و از آن عدول نكرده‌اند
      براي من روشن است
        در نهاد هر دو جريان نهفته است
          اعتقاد
          و عشق به خدا
          و خدمت به خلق
        با تبادل افكار و‌انديشه‌هاي سازنده
          مسير رقابت‌ها را بايد پاك نمود
            از آلودگي
            و انحراف
            و افراط
            و تفريط
      من باز سفارش مي‌كنم
        كشور ما نياز دارد
          در مرحله
            بازسازي
            و سازندگي
          به
            تفكر
            و به وحدت
            و برادري
    دعا
      خداوند توفيق عنايت فرمايد
        به همه كساني كه دلشان مي‌تپد
          براي احياي اسلام ناب محمدي ص
          و نابودي اسلام امريكايي
        محافظت فرمايد
          شما
          و همه را
          در كنف
            عنايت
            و حمايت خويش
        و ان شاء الله از انصار
          اسلام
          و محرومين باشيد
    ۱۰ / ۸ / ۶۷ روح الله الموسوي الخميني
    منبع صحيفه امام ج ۲۱ ص ۱۸۰ ۱۷۷
  نامه امام(ره) درباره وحدت گروه‌هاي سياسي
در تاريخ 10 آبان 1367
در پاسخ به نامه آقاي محمدعلي انصاري