3 1- محورهاي اساسي
تجربيات دو دهه آخر قرن بيستم نشانگر تحول اساسي در مفهوم توسعه بود، كه چگونگي آن در الگوي توسعه پايدار، تجلي يافته است. در دو دهه مزبور و در آغاز قرن بيستم، در عين تشديد رقابتها، گسترش بازارها، رواج فناوريهاي برتر، و ايجاد ساختارهاي جديد مديريتي، مبتني بر تشخيص چالشها و بهرهگيري از فرصتها در سطح بينالمللي، روندهاي پيوستگيها در سطوح منطقهاي و جهاني، جايگاه خاص يافتهاند.
در ديدگاه الگوي توسعه پايدار، پيوستگي ابعاد اقتصادي، اجتماعي، سياسي و محيط زيستي، سياسي در سطح منطقهاي و بينالمللي در حال گسترش است. با چنين واقعيتهايي، جهتگيريهاي توسعهاي ملي ميبايست كلنگر، همهسونگر، بروننگر (منطقهاي و جهاني) و آيندهنگر باشد.
ايران با قرار گرفتن در منطقهاي حساس و استراتژيك در جهان و برخورداري از منابع طبيعي و انساني سرشار، در چشمانداز آينده خود در معرض انتخابها و گزينههاي مختلفي قرار دارد كه هر يك از آنها طبعاً چالشهاي متفاوتي را در بر دارد.
بهرهبرداري از فرصتها و مقابله با تهديدهاي احتمالي موجود در اين چالشها، متضمن الزامات و اتخاذ راهبردهايي است كه بتواند اقتصاد و جامعه ايران را در مسيري هموار و در راستاي تحقق اهداف آرماني كشور، در افق چشمانداز، با تكيه بر محورهاي اساسي زير به پيش راند. اين محورها كه در واقع چالشهاي پيش روي كشور هستند و اگر به نحو مطلوب به آنها پرداخته نشود، در آينده به تهديدهاي اساسي در تمامي زمينههاي اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي و سياسي مبدل خواهند شد عبارتند از:
1- رشد مستمر و پايدار
2- توسعه مبتني بر دانايي
3- تعامل فعال با اقتصاد جهاني
4- رقابتپذيري اقتصاد
5- امنيت انساني و عدالت اجتماعي
6- امنيت ملي
7- ارتقاي كيفيت سطح زندگي
8- محيط زيست و توسعه پايدار
9- توسعه فرهنگي
10- نوسازي دولت و ارتقاي اثربخشي حاكميت
11- امنيت و توسعه قضايي
12- تعادل و توازن منطقهاي كشور، بر اساس موازين آمايش سرزمين
مباني و ويژگيهاي هر يك از دوازده محور فوق، در گزارش مستندات چشمانداز بلندمدت جمهوري اسلامي ايران، تبيين شده است.